zininopvoeding > publicatie.php?nr=25958&stuurdoor=nee

De Wereld van Max (10-14)

 

Terug


De wereld van Max. 
Zes kinderen, twee ouders, drie oorlogsjaren, één kamer 

Max Veffer was 14 toen hij samen met zijn ouders, zus en vier broers onderdook bij een vriendinnetje van zijn zus. De Wereld van Max beschrijft drie jaar met z’n achten in een kamer van drie bij drieënhalf. 

Het boek begint vóór de bezetting. Daarin gaat Max met z’n broertje Ap voetballen, helpt hij zijn vader in de bloemenwinkel en haalt hij streken uithaalt. Als de oorlog Bussum heeft bereikt, wordt zijn wereld steeds kleiner. Van de ene op de andere dag is zijn voetbalclub voor joden verboden. Op een dag staat er met grote letters JOOD op de winkelruit geklad. Max moet van school af en een ster op zijn kleding dragen. Niet-joden mogen niet meer bij Max’ vader kopen.   

Gearresteerd
Als ze in het najaar van 1942 naar Amsterdam moeten verhuizen, duikt het gezin onder op drie verschillende adressen. Als Max op zijn onderduikadres wordt gearresteerd, doet zijn moeder haar ster af en weet ze hem uit het weeshuis terug te halen. Dan halen ze ook de andere kinderen weer thuis en besluiten ze voortaan altijd bij elkaar te blijven. En zo begint – na de nodige afwijzingen – hun nieuwe leven: met z’n achten op één kamer.

‘Goed’, zei papa, ‘dan gaan we nu kijken hoe we het logeren hier gaan regelen. Met een beetje passen en meten kunnen er vier mensen in ons bed en kunnen er vier op de grond. Dat moeten we dan afwisselen, dan kan iedereen om de nacht in het bed slapen.’ [ … ] ‘En dan nu het belangrijkste en misschien wel moeilijkste.’ Mama keek iedereen indringend aan. ‘Er komt geen ruzie. Helemaal nooit. Als we ruzie krijgen, dan houden we het hier nooit vol. Begrijpen jullie dat?’ 

Afgesloten muurkast
Annet Betsalel, de auteur van De Wereld van Max, woont naast de synagoge van Bussum en was al langer nieuwsgierig naar de inhoud van twee afgesloten muurkasten, waarvan de sleutels zoek waren. Toen ze de kasten op een dag openbrak, vond ze dozen vol papieren over de Joodse gemeente in Bussum, ook uit de periode 1940-1945. Op een van de papieren stonden de namen van de familie Veffer. Via het internet ontdekte ze dat het hele gezin de oorlog had overleefd en daarna naar Canada was verhuisd. En ook dat moeder Veffer een boek had geschreven over haar leven in Bussum en dat Max een interview had gegeven over zijn schooltijd en de bezetting. 

Kinderen zoals jullie 
Al eerder maakte Betsalel Max een van de hoofdpersonen in haar tentoonstelling Kinderen zoals jullie. Dat er nu een boek ligt over Max en zijn familie is een gouden greep. Door het materiaal van Max en zijn moeder kan Betsalel de onderduik uit de eerste hand beschrijven.

Bijvoorbeeld hoe vader Veffer een schuilplaats maakt onder de trap waar ze als haringen in een ton en alleen in een afgesproken volgorde inpassen.
Of hoe ze weken oefenen tot ze in minder dan twee minuten al hun sporen kunnen wegwerken en in hun schuilplaats verdwijnen. Het verhaal komt extra dichtbij door de vele foto’s en door de QR-codes waarmee je korte filmpjes of animaties kan bekijken. Dat werkt bijvoorbeeld heel sterk bij de huiszoeking door Duitse soldaten, waarbij Max in zijn schuilplaats onder de trap een vreselijke hoest voelt opkomen.  

Lichtpuntjes
Mooi is dat de ouders van Max en hun kinderen ondanks de vreselijke omstandigheden en de dreiging niet overkomen als slachtoffers, maar vooral als waardige, sterke mensen, die dapper en creatief het beste van de situatie maken. 
Dat past bij de overtuiging van Betsalel dat je kinderen lichtpuntjes moet laten zien in de enorme duisternis van de bezetting en de Jodenvervolging.

In De Wereld van Max zitten die lichtpuntjes in de balans tussen droevige en grappige gebeurtenissen tijdens de onderduik. In het verstand, uithoudingsvermogen en geluk van de Veffers. In de dappere hulp van de dorpsdokters, de onderduikfamilie Makkinje, ‘tante Fifi’ die voor eten zorgde, buurman Gerrit en veel anderen. 

De donkere kant is er zeker ook. Bijvoorbeeld in het onderschrift bij een foto van Max en Shelly met hun oma. Zij heeft de oorlog niet overleefd.  

De Wereld van Max is een samenwerkingsproject van de stichting Holocaust Comité Gooise Meren en stichting Nefeshhier te bestellen voor € 14,95 + € 4,60 verzendkosten

De Wereld van Max
Annet Betsalel (tekst en korte films) en Luc Houweling (tekeningen) 
www.dewereldvanmax.nl 

Tekst: Marijke Verduijn

 

 

   

oorlog bezetting vervolging moed overleven solidariteit

 


Terug

Meer informatie Facebook   Twitter
contact disclaimer
inloggen colofon
2022 Zin in Opvoeding