zininopvoeding > publicatie.php?nr=25944&stuurdoor=nee

Leef toegewijd

 

Terug


Opvoeden is moeilijker dan vroeger, omdat er geen vanzelfsprekend houvast meer is. Voor Paul van Tongeren, Denker des Vaderlands, is de uitdaging open te staan voor al die  mogelijkheden, maar tegelijk in je kinderen tot stand te brengen dat ze zich met hart en ziel aan iets toewijden. Niet door wat je hen voorhoudt, maar doordat je zelf in iets bent geraakt, wat je kinderen waarnemen in wat je doet of zegt. 'Een van de mooiste dingen die je kinderen je kunnen geven is de verrassing dat ze andere dingen in zich hebben dan jij als ouder aanvankelijk in hen zag.'

‘Ik denk dat het opvoeden van kinderen in onze tijd moeilijker is dan vroeger, omdat wij als opvoeders niet meer een vanzelfsprekende manier van leven en denken hebben, die onze ouders nog wel hadden. Natuurlijk hadden mijn ouders soms ook twijfels, maar over het algemeen leefden ze toch vooral binnen vaste overtuigingen en patronen. En daarin voedden ze hun kinderen ook op.

Voor onze generatie zijn overtuigingen altijd overtuigingen te midden van andere overtuigingen. Wij horen niet meer vanzelfsprekend bij een club of richting. Dat maakt het moeilijker om een vaste lijn te bepalen. En dat neemt de vanzelfsprekendheid in de opvoeding weg. Dat is soms pijnlijk, ik kan nog weleens heimwee hebben naar de vanzelfsprekendheden van mijn ouders. Maar over het algemeen vinden wij die openheid toch vooral belangrijk en goed. 

Ik denk dat de uitdaging voor ouders in deze tijd is om hun kinderen openheid te bieden voor al die mogelijkheden, zonder dat dat leidt tot een gebrek aan passie. Dat je in je kinderen tot stand brengt dat ze - in het besef van die pluraliteit - door iets worden gegrepen. Dat ze zich met hart en ziel aan iets kunnen toewijden – ook al weten ze dat het maar één mogelijkheid is naast vele anderen. En dat ze daarin even geëngageerd en gepassioneerd zijn als iemand die zijn of haar overtuiging vanzelfsprekend vindt. 

Is er enig houvast in al die mogelijkheden?
Als er zoiets als een houvast is, ligt die vooral in wie de kinderen zelf zijn en in wat je zelf doet, meer dan in wat je hun voorhoudt. Of beter: meer in wie je als ouder bent, dan in wat je opvattingen zijn. 

Ik denk dat wat je als ouder ook uitdrukkelijk probeert te doen, het juist de dingen in jezelf zijn waarover je niet beschikt, die de sterkste en meest beslissende invloed op je kinderen hebben. 
Naarmate ik ouder word, herken ik steeds meer van mijn eigen ouders in mijzelf. Dat zijn niet de dingen die ze mij altijd voorhielden, maar die in je ingeslepen zijn omdat je ze mee hebt waargenomen in de dingen die ze zeiden en die ze deden. 
Misschien geef je op die manier wel vooral je eigen passie door, datgene waardoor je zelf bent geraakt en gegrepen. 

Is elke passie dan goed? Ook als je kind als twintigjarige nog steeds hele dagen Warcraft speelt? 
Ik denk dat het belangrijk is om te weten wat een kind in zo’n spelletje zoekt. Misschien wijst de passie naar iets groters. Dan is het spelletje niet zozeer de vervulling van iets, maar een venster waardoor je kind tuurt naar wat het eigenlijk wil. 
Ik kende een jongen die steeds sneller die Rubikskubus wilde oplossen en daar ’s nachts in bed nog mee bezig was. Dat was zeker een passie, maar je hoopt wel dat die zich op een gegeven moment op iets anders richt. Dat is bij die jongen ook gebeurd. 
Zolang het kind er niet in verstrikt raakt, is elke passie uiteindelijk wel iets moois in een kind. Als het buiten dat spel niets ‘hogers’ zoekt, wordt het eerder een verslaving. Daarom is het belangrijk dat ouders een kind actief verschillende mogelijkheden aanbieden, zodat hartstochten kunnen ontkiemen en groeien. 

En kijken wat bij dit individuele kind past?
Ja, maar daar moet je ook mee uitkijken, want één van de mooiste dingen die kinderen je kunnen geven is de verrassing dat ze andere dingen in zich hebben dan je zelf als ouder aanvankelijk in hen zag. Het gaat erom dat je als ouder zelf ook mogelijkheden ontdekt. Als je  wil dat je kind temidden van al die mogelijkheden een passie voor iets ontwikkelt, moet je als ouder niet alleen zelf gepassioneerd zijn, maar ook dat besef van mogelijkheden hebben. 

Volgens Aristoteles heeft geluk te maken met verbondenheid, die weer verschillende elementen heeft. Zou je zulke elementen ook kunnen formuleren voor passie: een goede passie is altijd … ? 
Ja, dat is een goed punt. Bij Aristoteles is geluk een ‘lukkend’ leven: een leven waarin je je mogelijkheden verwerkelijkt. En omdat je geen geïsoleerd individu bent, maar altijd in verbondenheid met anderen leeft, heeft het ‘lukken’ van je leven altijd te maken met die relaties. Je intieme relaties, je maatschappelijke omgeving en de mensheid als geheel. 

In een passie verwerkelijk je jezelf optimaal – en dat is bij Aristoteles het begin van de definitie van geluk. Maar die passie kan zich pas goed ontwikkelen, als je hem kunt delen met de mensen om je heen, wanneer je er een vorm van erkenning voor krijgt in de samenleving en wanneer je haar kunt verbinden met wereldburgerschap. 

Je zou dus kunnen zeggen dat een passie pas echt gelukkig maakt als je haar kunt delen. Misschien is dat ook een manier om die gamer te onderscheiden van een gepassioneerd iemand. Als je je activiteit niet kan delen, is die eerder schadelijk voor je sociale aard. 
Een echte passie moet, denk ik, ook passen bij de sociale natuur van de mens. 

Interview: Marijke Verduijn
Foto: Merlijn Doomernik

Lees ook de andere bijdragen in de serie Wat zou je kinderen willen meegeven?
Zoals:
Daan Roovers: Liefde voor de wereld
Karel Eijkman: Heb de moed tegen de stroom in te gaan
Baba Tarawally: Deel. Niets is van jou alleen
Abdelkader Benali: Omarm alle werelden die je in je hebt
Micha de Winter: Hoed de democratie
En veel meer





 

 

 

 

 

 


 
 

Passie Opvoeding

 


Terug

Meer informatie Facebook   Twitter
contact disclaimer
inloggen colofon
2022 Zin in Opvoeding