zininopvoeding > publicatie.php?nr=25843&stuurdoor=nee

Hoe voed je op voor een wereld zonder racisme?

 

Terug


Hoe voed je je kind op voor een wereld zonder racisme?

Journalist Ikenna Azuike was een nieuwsbericht over de dood van George Floyd aan het lezen, toen zijn 8-jarige dochter hem vroeg waar het over ging. Nadat haar vader op een kindvriendelijke manier had verteld wat er was gebeurd, barstte ze in snikken uit. Want haar vader en broertje hebben ook een donkere huid. 

Dat was heel pijnlijk en verdrietig. Azuike had nog niet eerder met zijn kinderen over racisme gepraat. Hij vond het een verdrietig onderwerp en wilde zijn kinderen een mooi plaatje van de wereld laten zien. 
Zijn vrouw Mette te Velde kent dat gevoel: ‘Het onderwerp is zo pijnlijk en je wil die ongelijkheid en het verdriet van de wereld niet over ze uitstorten. Maar als je dat helemaal niet doet, bereid je ze ook niet goed voor op de wereld. Dan sla je echt een belangrijk hoofdstuk over, dat heb ik wel geleerd.’

Na dit voorval maakte het stel samen de documentaire De post-racistische planeet, waarin het - ook in een gesprek met Azuike's moeder - uitzoekt waarom het zo moeilijk en soms pijnlijk is om racisme bespreekbaar te maken en hoe ze dat kunnen doen.  Want het is belangrijk dat te doen, ook als er niet iets traumatisch gebeurt dat het nieuws haalt. Azuike: ‘Het is een zwaar onderwerp, maar je hoeft het niet heel heftig te brengen. Racisme moet een onderdeel worden van onze huis, tuin en keukengesprekken.’

Hoogleraar Judi Mesman in Trouw: ‘Met de beste bedoelingen hoor je ouders tegen hun kind zeggen dat iedereen gelijk is. Maar dat is niet het hele verhaal.’ Je moet volgens Mesman ook benoemen dat niet iedereen dezelfde kansen krijgt. ‘Anders geef je je kind onbewust misschien mee dat dat iemand met een achterstand in de maatschappij misschien niet hard genoeg gewerkt heeft.’ 

In hun documentaire onderzoeken Azuike en Te Velde hoe een wereld zonder racisme er uit zou kunnen zien? Maar ze maken ook duidelijk dat racisme - ook voor veel (groot)ouders en opvoeders - een ingewikkeld en gevoelig onderwerp is. 

Human schreef daarom een uitgebreide handreiking met tips, waarvan we de kern hier weergeven: leer samen met je kind hoe je antiracistisch kan zijn en hoe je een betere wereld kunt achterlaten voor je kinderen. We vatten hem hier kort voor je samen:

In gesprek met kinderen

1. Zet kinderen aan het denken over dingen we vanzelfsprekend vinden. Noem roze niet ‘huidskleur’, maar ‘roze’ of ‘beige’. Bedenk samen voorbeelden van vriendjes, familie of bekende mensen die een andere huidskleur hebben en heb het eens ar over de verschillen van huidskleur binnen je eigen gezin of klas. 

2. Praat over racisme en taal. Bedoelt iemand met de zin ‘het was gewoon een Nederlander’ een witte Nederlander? Maar betekent dat dan dat Nederlanders van kleur niet ‘gewoon’ zijn? Door te wijzen op deze subtiele vormen van taalgebruik leer je kinderen wat je ook als ouder acceptabel vindt. Laat zien dat racistische ideeën mensen pijn kunnen doen. 

3. Praat over hun eigen ervaringen: wat heeft je kind zelf meegemaakt of gezien aan vooroordelen, discriminatie en racisme? Van situaties op straat of in de klas tot tekenfilms of boeken. 

4. Geef context. Leg uit hoe racisme werkt in de praktijk. Vertel over de koloniale geschiedenis, geef uitleg over mensenrechten. Dit leidt tot meer begrip bij kinderen. Laat ze vooral ook komen met hun eigen vragen over het onderwerp. Er zijn geen domme vragen. 

5. Je hoeft niet overal een antwoord op te weten, en fouten maken mag. Je kind en jij hoeven niet in één keer antiracistisch door het leven te gaan. 

6. Hoe ga je om met racistische uitspraken? Vrijwel iedereen zegt wel eens iets dat racistisch kan zijn. Hoe kan je daar mee omgaan? Platform Nieuw Wij ontwikkelde de gespreksmethode Effectief Nuanceren. De kern is dat je uitspraken niet direct afstraft of verbiedt, maar ze juist serieus neemt en onderzoekt. Was het gewoon een grapje of zit er meer achter? Als het serieus was, vraag je of je daar iets naast of zelfs tegenover mag zetten: een verhaal uit je eigen ervaring of informatie die het kind nog niet heeft. Eindig met een afspraak, in ieder geval dat niemand van jullie zo’n uitspraak nog weer zullen doen. Zo houd je invloed op de racistische beelden die je kind misschien van anderen meekrijgt. Ga het vooral aan, ontwijk het niet. Dergelijke uitspraken negeren betekent toestemmen. 

7. Kies bewust wat je wel en niet laat zien. In films of op internet krijgen kinderen van jongs af aan stereotypen voorgeschoteld. Attendeer ze daar op, praat met ze over de kracht van beeldvorming en stereotypen en stel hier vragen over. En help ze door te zoeken naar films, series en boeken waarin de held geen witte huidskleur heeft. 

Voor ouders en opvoeders:

1. Verdiep je er zelf in: lees boeken en kijk films over racisme, discriminatie en het koloniale verleden. Klik hier voor een aan suggesties van inclusieve kinderboeken

2. Stel jezelf vragen: op welke manier spelen racistische ideeën een rol in jouw eigen leven tot nu toe? 

3. Vind verborgen vooroordelen: doe tests om je diepe vooroordelen te ontdekken. 

4. Let op je woorden: woorden kunnen in- en uitsluiten. Onderzoek en maak keuzes.

Lees ook: Een pop die op je lijkt. Ellen Brudet maakt zwarte poppen, poppen met hoofddoekjes, met Down of met huidproblemen

racisme praten met kinderen

 


Terug

Meer informatie Facebook   Twitter
contact disclaimer
inloggen colofon
2020 Zin in Opvoeding