zininopvoeding > publicatie.php?nr=25615&stuurdoor=nee

Mensen maken

 

Terug


Mensen maken:

Hoe voed je kinderen op in deze tijd waarin het harde nieuws van alle kanten ongebreideld binnenkomt? Dat was de vraag die de filosofen Frank Meester en Coen Simon voorlegden aan Daan Roovers.  Zij vroegen haar om een essay te schrijven over het opvoedingsideaal van Rousseau. Zijn boodschap is: laat het kind kind zijn en bescherm het tegen de grote mensenwereld. Maar kun je daar in dee tijd nog iets mee?

Onze wereld
Daan Roovers haalde haar inspiratie bij het beantwoorden van deze vraag bij verschillende filosofen.

Van Jean-Jacques Rousseau leerde ze dat je een kind kind moet laten zijn en het vertrouwen moet geven, maar wel in de buurt moet blijven. 
Emmanuël Kant leerde haar dat het erom gaat betrokken te zijn op de wereld als jouw wereld. Want  we kunnen deze wereld niet verlaten en moeten er dus onze bijdrage aan leveren, zodat het een plaats is waar je goed kunt samenleven met anderen.
En Hannah Arendt bracht haar tot het inzicht dat we die gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor de wereld in de opvoeding moeten overdragen aan de volgende generatie. We moeten onze kinderen genoeg liefhebben om hen voor te bereiden op hun opgave: het vernieuwen van onze gemeenschappelijke wereld. Want ieder kind draagt de mogelijkheid in zich van een nieuw begin. 
Aan al deze inzichten voegt zij nog deze toe: we moeten onze kinderen voorbereiden op een toekomstige wereld: een samenleving die er nog niet is en waarvan niemand weet hoe die zal zijn. 

Vertrouwen
Ouders en scholen moeten kinderen dus niet niet alleen grootbrengen - dat is: zorgen dat ze groot, sterk en zelfstandig worden - ze hebben ook een verantwoordelijkheid om ze te introduceren in de wereld. 'Vanaf het moment dat je ouder wordt, drukt er een zware verantwoordelijkheid op je schouders: je kind vertrouwd te laten worden met de wereld en het vertrouwen te laten krijgen in de wereld.'  

Oefenplaats
Hoe kunnen ze dit vertrouwen ontwikkelen? 
Allereerst door Bildung. Vorming. We moeten onze kinderen helpen hun plaats te bepalen in de wereld, zodat ze betekenis kunnen geven aan wat op hen afkomt en kunnen onderscheiden tussen goed en fout. Dat betekent dat we hen opvoeden om in vrijheid hun eigen, overwogen keuzes te kunnen maken.

Dat gaat niet zomaar. We moeten hen helpen die vrijheid te ontwikkelen, daar vaardig in te worden en die te oefenen. Want om zeggenschap te krijgen over hun leven en om vrij in de wereld te staan, moeten ze zich ontwikkelen en niet laten inperken: niet door anderen, niet door zichzelf en niet door onwetendheid of manipulatie door bijvoorbeeld de media. 

In een wereld met nepnieuws moeten we onze kinderen leren denken en leren zich te verhouden tot kennis. Leren denken is: je eigen perspectief en positie kunnen overstijgen. Denken vanuit gezamenlijkheid, vanuit verbondenheid met anderen.
En om informatie te kunnen beoordelen, moeten we onze kinderen leren kritische vragen te stellen bij wat hen wordt aangereikt: wat weet ik? Waarom denk ik dat ik dat weet? Vanuit welke positie spreek ik? Hoe verhoudt zich mijn positie tot de positie van anderen? Tot de kennis van anderen? En tot de kennis van experts?

Bij dit alles is een liefdevolle, nabij, betrokken houding van ouders en een zeker optimisme essentieel. Net als een betrokken sociale omgeving. En een 'oefenplaats', zoals een keukentafel. 

Mens worden
De titel Mensen maken geeft precies weer wat Roovers ziet als de taak van ouders: uiteindelijk is het doel van opvoeden niet om goed gedrag aan te leren, maar om mens te worden. 
Mensen maken is een dun boekje. Je hebt het in een avond uit. Maar de heldere stijl, de persoonlijke ervaringen (Roovers is moeder van twee jonge jongens) en de hoogachting (ik weet er geen ander woord voor) van de mens en het mensenkind maken het tot een noodzakelijk boekje voor iedere opvoeder. 

Tekst: Marijke Verduijn



Opvoeden Vertrouwen Filosofie

 


Terug

Meer informatie Facebook   Twitter
contact disclaimer
inloggen colofon
2019 Zin in Opvoeding