Nieuws

 
 
24 mei 2020

Suikerfeest 2020: een beetje leeg, maar toch ook mooi

Het is weer Eid al-Fitr - in de volksmond Suikerfeest. Maar de viering daarvan in 2020 is volstrekt anders dan in andere jaren. Hoe is dat? We vroegen het drie ouders. 

Rachmat Nurmohamed: 'Ik denk dat het voor de kinderen leuker was dan anders'
‘Het is vandaag een blijde dag. We maken wel minder eten dan anders, maar we hebben de tafel gedekt en zingen onze liederen. En we geven – net als altijd – de buren een schaal met lekkernijen, maar kunnen helaas geen familie en vrienden op bezoek krijgen. 
We gaan zelf ook niet bij anderen op bezoek. Je weet niet hoe mensen er in staan en we willen mensen niet in verlegenheid brengen. Sommigen zullen het wel doen, hoor, en als er iemand bij ons komt, is hij welkom. 

We roeien met de riemen die we hebben. En het kwam niet als verrassing: de hele Ramadan was al een beetje een training voor vandaag. We zijn op ons eigen gezin teruggeworpen. Maar dat is ook mooi.Ik ging altijd bidden met andere mensen, maar nu deden we het met ons gezin.

Ik denk dat het voor de kinderen leuker was dan anders. Mijn zoontje van tien mocht het gebed leiden. Dat was leuk voor hem, maar ook voor ons. Hij deed het heel goed. Ze hebben beiden een paar dagen gevast. Mijn zoon heeft vier of vijf hele dagen gevast en de andere dagen hoe lang hij het trok – de ene dag tot twaalf uur, de andere tot drie. 
En mijn dochtertje van zes heeft twee hele dagen gevast – tot half tien ‘s avonds. Als haar broertje toevallig op zo’n dag niet vastte, zei ze: ‘Ga weg. Je mag hier niet drinken. Je mag me niet in verleiding brengen.’ Voor haar was het meer een sport. Een beetje leren, oefenen. Dan vastte ze tot elf uur en zei ze heel trots: “Ik heb de hele dag gevast.” En dan zeiden haar moeder en ik dat het fantastisch was wat ze deden.’ 

Was het dit jaar dus moeilijker én mooier? ‘Nou, moeilijker vooral in de zin van “gemis”. Ik heb de Iftarmaaltijden wel gemist. We hadden bijvoorbeeld ieder jaar een Iftar met de Remonstranten en met andere andersdenkenden en ik vond dat altijd heel leuk. Maar dat kon dit jaar niet. Dat missen we wel. 

En Iedul Fitre  - of het Einde Ramadanfeest, in de volksmond Suikerfeest - is dit jaar ook heel anders. Officieel is het een feest voor drie dagen: dan zag je je familie op dag 1 en 2 en je vrienden en kennissen kwamen er tussendoor, met eventueel een uitloop naar de derde dag.  Nu doen we dat telefonisch of per Skype en misschien ook geen drie dagen: we moeten morgen maar even kijken of de sfeer nog hetzelfde is. 

We gaan het dit jaar dus met z’n vieren vieren. Maar ik vind het niet minder mooi dan anders. Wij mensen hebben niet zoveel in de hand. En dat is ook goed om bij stil te staan.’


Ab Chrifi: 'Het heeft ook iets mystieks hoe we door een virus allemaal een totaal ander leven zijn gaan leiden'

‘Andere jaren vierden we Eid al-Fitr heel groots. Dat begint altijd met het Eid al-Fitrgebed na de laatste dag van de Ramadan in een gebedsdienst die door duizenden mannen, vrouwen en kinderen wordt bezocht. In de preek is aandacht voor wat de Ramadan is: een maand van bijzondere bezinning, van geloof in en aanbidding van God, van vergeven van anderen, delen van voedsel, geven aan armen, conflicten bijleggen. 

En dan is het feest. De kinderen zijn in het nieuw gestoken en krijgen speelgoed. Er is heerlijk eten en er zijn veel lekkernijen. Drie dagen lang bezoek je je familie en vrienden. Het is een enorme happening als afsluiting van een sobere maand, waarin je je onthoudt van eten en drinken, maar ook van hebzucht en laster. 

En toen was de hele wereld opeens veranderd. Niet alleen voor moslims, maar voor de hele mensheid. De hele wereld stond stil. Ook alle religieuze vieringen: van Pasen en Pinksteren tot de Ramadan. 

Tijdens de Ramadan gaan moslims elke avond naar de moskee om het vasten te verbreken bij een Iftarmaaltijd. Voedsel verbindt. We organiseren ook thema-avonden en andere activiteiten, ook met andere religies. Dat zijn bijzondere ontmoetingen.

Dat kon nu allemaal niet meer. Dat is jammer en het is ook een gemis. Je mist de saamhorigheid met je kinderen en verdere familie. Onze twee oudste kinderen wonen niet meer thuis. Andere jaren kwamen ze tijdens de Ramadan langs. Nu zijn ze ook wel een paar keer geweest, maar op afstand. Dat is heel anders dan als je alles samen doet. 
Je mist het om ’s avonds naar de moskee gaan en te bidden met andere mensen die ook de hele dag hebben gevast. Dit jaar moesten we het vasten elke avond in soberheid verbreken. Individueel of met je gezin. Onze dochter van elf heeft bijna alle dagen gevast. Ze wilde graag meedoen: het is iets wat we van jongs af aan leren van onze ouders. Het is een hele ervaring voor haar geweest. Ze kon het goed aan en als het niet lukte, mocht ze eten en drinken. Ze heeft het heel positief beleefd. 

Ook al konden we niet naar de moskee en konden we onze familie niet bezoeken, we hebben er vandaag een hele leuke feestdag van gemaakt. Als verrassing voor onze dochter kwamen haar broer en zus vandaag op bezoek en brachten ze cadeautjes voor haar mee. 

Ondanks het feit dat we niet naar de moskee konden en onze familie niet konden bezoeken, hebben we zo toch een feestelijke dag gehad. Het heeft ook iets mystieks hoe we allemaal door een virus een totaal ander leven zijn gaan leiden. Dat leidt ook tot bezinning: het leven dat we leiden is niet zo vanzelfsprekend. Dat besef maakt ons extra gelukkig met wat we hebben: dat we een maand van gebed en bezinning hebben afgesloten. En dat we weer mogen genieten van de kleine dagelijkse genoegens als ontbijt en lunch. En dat we ons gewone leven weer mogen oppakken.’

Ab Chrifi is voorzitter van het Utrechts Platform voor Levensbeschouwing en Religie UPLR

Peter en Rita Harmsma: 'We zwaaiden naar elkaar en verbraken dan allemaal de vasten in ons eigen huis'

‘Normaal gesproken komen de mensen van de Indonesische groep elke zaterdag bij elkaar voor de Iftar. Nu kon dat niet en dat is toch wel een gemis. In plaats daarvan heilden we elke zaterdagavond met zo’n vijftien gezinnen via Skype een online Iftar. Dat was heel fijn. Dan kon je elkaar toch even groeten, er was een lezing en we hoorden dezelfde oproep tot gebed. Dan wachtten we ongeveer vijf minuten tot de zon onderging, zwaaiden we naar elkaar en verbraken we allemaal de vasten in ons eigen huis. Je moet een beetje creatief zijn.’  

Ook voor Peter en Rita Harmsma was de Ramadan dit jaar anders dan anders. ‘De Ramadan is voor ons een vorm van aanbidding. Door te vasten laat je zien dat je bereid bent je over te geven aan de regels van je godsdienst.’ Eigenlijk was dat dit jaar makkelijker en mooier dan andere jaren. ‘Het lastige van vasten is niet zozeer het eten en drinken’, zegt Peter, ‘maar het slapen. Je ligt pas om 11 uur op bed, staat midden in de nacht op en moet dan weer vroeg uit bed om naar je werk te gaan. Nu kon ik anderhalf uur langer blijven liggen.’ 

‘Ik voelde ook veel meer verbondenheid met het gezin’, zegt Rita. ‘Meestal zat Peter op zijn werk, was ik thuis en waren Stefan en Amanda op school. Dit jaar gingen we ons na de oproep tot gebed wassen en samen bidden in de logeerkamer, die ik heb ingericht als kleine moskee.’

En hoe was het voor de kinderen? ‘Dit jaar hebben we geen Ramadankalender gemaakt en hebben we de nadruk meer gelegd op het vasten: zowel het niet-eten en drinken, als het leiden van een eerzaam leven en op het gezamenlijk gebed. Het vasten was voor hen wel makkelijker. Ze hadden dit jaar geen prikkels van klasgenoten die niet vasten. We hadden allemaal hetzelfde gevoel. Maar ze voelden zich ook wel strakker in de gaten gehouden. Af en toe was er wel protest.’ Lachend: ‘We zijn nog niet zover. We zijn onderweg … Ze zijn vijftien en dertien. Het zijn pubers.’ 

En ja, het Suikerfeest is dit jaar wel een beetje ‘mager’.  ‘Wij vieren het één dag lang. Normaal gesproken houden we met 300 mensen een gezamenlijk gebed. Omdat die groep zo groot is dat hij niet in een moskee past, doen we dat meestal op een voetbalveld. Nu moesten we dat gebed allemaal zelf thuis doen. Dus vlak voor het Suikerfeest gingen er nog heel wat videootjes en pdf’jes heen en weer: wat zijn ook alweer de rituelen van Shalat-Ul-Eid, het Suikerfeestgebed?’ 

Het is ook een goed gebruik om deze dag vergeving te vragen aan je ouders voor alles wat je afgelopen jaar fout hebt gedaan, maar ook dat zat er niet in dit jaar, alleen via de telefoon.

Vanmorgen heeft Peter thuis als imam rond half elf de gebeden geleid. ‘Er waren ook  twee vrouwen van wie de man niet in staat is het gebed te leiden. We mogen maximaal drie bezoekers hebben, dus dat mocht. En zij hadden het dit jaar anders helemaal alleen moeten vieren. Daarna hebben we ook weer via Skype even contact gehad met de rest van de groep om elkaar Eid Mubarak, een goed Suikerfeest, te wensen. Dat gaf een beetje een Suikerfeestgevoel, maar wel op kleine schaal.

De gasten hebben wel wat lekkers mee naar huis genomen, maar er zijn nog wel veel koekjes over. En het wereldse leven is weer begonnen: zoon Stefan is naar een vriendje om samen een rap te maken. 

Het is een beetje een leeg gevoel. Volgend jaar beter. We hopen dat het vaccin dan is gevonden. Daar zitten we wel op te wachten, hoor.’ 

Interviews: Marijke Verduijn
Foto: de Skypegroep van Peter en Rita





Naar het nieuwsoverzicht

Meer informatie Facebook   Twitter
contact disclaimer
inloggen colofon
2020 Zin in Opvoeding