zininopvoeding > publicatie.php?nr=25510&stuurdoor=nee

De opvoeders

 

Terug


Het opvoeddilemma van Frank Meester is: moet ik eigenlijk niet willen dat mijn kinderen van 20 en 22 het huis uit gaan? Dat van Stine Jensen (alleenstaande moeder van een dochter van 7): ‘wil ik het té gezellig houden? Is het wel goed haar achter de televisie te laten eten? En hoe ben je met z’n tweeën een gezin?’

Jensen en Meester zijn beiden filosoof. Dus vroegen ze zich af: kan filosofie ons iets leren over goed opvoeden? Ze trokken door het land met een interactieve theatervoorstelling, waarin ouders hun vragen mochten stellen en hun mening mochten geven. En dat leidde weer tot een boek: De Opvoeders. Wat filosofie de schipperende ouder kan leren

Voed niet op als Jensen!
Eerder al vroeg Stine Jensen zich in een tv-programma af of ze haar dochter wel goed opvoedt en ging ze te rade bij de filosofie. Na die uitzending kreeg ze bakken kritiek over zich heen. Niet over haar filosofische zoektocht, maar over haar opvoeding. Met veel zelfspot drukt ze een paar mailtjes af: ‘Weet nu in elk geval dat ik later niet wil opvoeden zoals Stine Jensen’, ‘tenenkrommende ouder-kindrelatie in documentaire Stine Jensen’ en ‘Ik zag je dochter voor de tv – en dus niet met aandacht – kleine tomaatjes eten. Wil je die voortaan doormidden snijden? En neem de regie weer over van je dochter, want dat kun je zelf heel goed.’

Bij je ouders in bed slapen
In hun theatervoorstelling inventariseerden Jensen en Meester ook de dilemma’s van het publiek. Dat ging over muziekles (dwingen of niet), I-Pad, game- en smartphonegebruik, conflicten en exen en nieuwe partners over de opvoeding, de complexiteit van samengestelde gezinnen, kinderen die bij hun ouders in bed slapen, brutaal gedrag, buiten de sociale groep vallen, vriendjes en nog veel meer.
Conclusie van Jensen en Meester: veel ouders schipperen, maar vinden dat een slechte zaak. 

Schipperdilemma's
Jensen en Meester brengen al die ingezamelde dilemma’s terug tot drie grote ‘schipperdilemma’s’:
* streng zijn of luisteren?
* opvoeden tot persoonlijk geluk of goed burgerschap?
* genderneutraal opvoeden of als jongetje en meisje?

Kant is vóór regels, Locke niet
Bij elk dilemma inventariseren ze de mening van filosofen. Kant is vóór regels. Locke zou juist zeggen: niet teveel regels, maar maak elke dag een half uur muziek met je kind. Dan gaat hij het vanzelf leuk vinden. Ook zetten ze de verschillende opvoedstijlen naast elkaar: de Nederlandse, Franse (urenlang eten in een restaurant), de Surinaamse (streng!) en de Aziatische (presteren!). En passant analyseren ze opvoedboeken (ook van BN’ers) en opvoedmethodes als die van Gordon (‘Luisteren naar kinderen’). En dan zijn er nog verhalen uit de eigen opvoedpraktijk en tips. 

En zo gaat dat ook met de andere opvoeddilemma’s, waar weer andere filosofen en pedagogen hun licht mogen laten schijnen. Dat maakt dit tot een heerlijk boek, dat bij veel ouders herkenning zal oproepen. 

We zijn aardig voor elkaar
Zo vroeg Jensen haar dochter samen regels te bedenken voor in haar huis, al vond haar zus dat een grote vergissing (‘Jij bedenkt de regels!’). Toch pakte het aardig uit. Haar dochter schreef op: we zijn aardig voor elkaar, we zitten per dag maximaal 15 minuten op de IPad (JIJ DUS OOK MAMMA!) en we schreeuwen niet in huis. Jensen voegde er nog twee aan toe: we vragen netjes om toestemming en vergeten nooit te bedanken.

Op weg naar het weten?
Maar brengt al deze literatuur, praktijk en avonden-met-andere-ouders hen (en ons) ook verder?
Ja. Hun les is: durf te schipperen! Want ja: duidelijke regels en rollen zijn makkelijk. Je hoeft niet steeds te overleggen en kijken wat het beste werkt. Maar je kinderen verschillende van elkaar en zijn veranderlijk, net als jij als ouder én de maatschappij waarin we leven.
En als je niet schippert, betekent dat niet dat er geen problemen zijn, maar dat je er niet actief mee bezig bent. En dan bestaat de kans dat het mis gaat. Net als bij schipperen, trouwens. Maar dat geeft je wel de mogelijkheid te blijven nadenken, afspraken te maken, die te evalueren en bij te stellen. ‘Als je schippert, ben je op weg naar weten.’

Filosofische schippermethode
Achterin het boek worden de verschillende opvoedfilosofieën op een rijtje gezet: luisteren tegenover autoriteit, opvoeden tot persoonlijk geluk tegenover burgerschap en genderneutraal opvoeden tegenover opvoeden als jongen/meisje.
En je krijgt de filosofische schippermethode in 8 stappen – geïllustreerd aan de hand van een concrete vraag van een moeder bij de voorstelling: ‘Mijn kind, Sara van 6, begint steeds brutaler te worden. Ik word soms boos. Dan schrikt ze. En ze vindt mij “streng” en pappa “lief”. Wat moet ik doen?’

Wijzer?
Word je wijzer van dit boek? Niet in de dagelijkse opvoedingspraktijk. Bij elke opvatting past wel een filosoof en uiteindelijk moet je het toch zelf doen. Maar het blijft leuk om je handen even uit het haar te halen, de dilemma’s en ervaringen van andere ouders (en vooral van Jensen en Meester) te lezen en allerlei verschillende opvattingen aangereikt te krijgen. 


 


Terug

  Meer informatie   Facebook   Twitter
 
  contact disclaimer
  inloggen  colofon
   
   
   
  © 2018 Zin in Opvoeding